Theo kết quả được công bố ngày 10/10, ông Lee Jae Myung giành được 50,3% phiếu bầu, vượt qua cựu thủ tướng Lee Nak Yon ở vị trí thứ hai với 39,1% phiếu ủng hộ. Với kết quả này, ông Lee Jae Myung đã giành chiến thắng sau 3 vòng bỏ phiếu và chính thức trở thành ứng viên tổng thống của Đảng Dân chủ (DP) cầm quyền tại Hàn Quốc. Ông Lee sinh ra trong một gia đình nghèo ở Andong (tỉnh Bắc Gyeongsang), có mẹ là một công nhân vệ sinh đường phố, theo báo Nikkei Asia. Sau khi học xong tiểu học, cậu bé Lee xin vào làm tại các nhà máy ở Seongnam (tỉnh Gyeonggi) để lấy tiền học tiếp lên trung học và thi đậu Đại học Chung Ang ở Seoul năm 1986, theo Thời báo Hàn Quốc.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 1.

Theo Thời báo Hàn Quốc, ông Lee Jae-myung được người dân Hàn Quốc đặt cho biệt danh "Sprite", vốn là tên của một loại thức uống có gas nhưng được dùng như phép ẩn dụ chỉ người có cá tính mạnh, đã quyết là làm và không thể ngăn cản.

Đặc điểm tính cách này đã khiến ông Lee Jae-myung nổi tiếng là một chính trị gia có năng lực, người có thể mang lại kết quả thực tế cho người dân, là sự kỳ vọng của những cử tri dành cho ứng cử viên 56 tuổi này với mong muốn ông sẽ dẫn đầu trong cuộc đua chọn ứng cử viên tổng thống duy nhất của đảng Dân chủ Tự do cầm quyền.

Trước khi bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một chính trị gia, ông Lee Jae-myung là luật sư nhân quyền cho các tổ chức xã hội dân sự lớn ở đây, chẳng hạn như Tổ chức Đoàn kết Nhân dân vì Dân chủ.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 2.

Thống đốc Gyeonggi Lee Jae-myung gặp gỡ những người ủng hộ của mình tại Công viên Olympic ở quận Songpa, phía nam Seoul. Ảnh: Yonhap

Ông bắt đầu sự nghiệp chính trị bằng việc đắc cử thị trưởng Seongnam, tỉnh Gyeonggi vào năm 2010, sau hai cuộc vận động tranh cử không thành công vào năm 2006 và năm 2008.

Trong nhiệm kỳ Thị trưởng Seongnam, ông Lee Jae-myung đã gặt hái được nhiều thành công và tạo dựng được danh tiếng trên chính trường Hàn Quốc. Thông qua việc thắt chặt vành đai nghiêm ngặt, ông đã cải thiện tình hình tài chính của thành phố và sử dụng số tiền tiết kiệm được để mở rộng các chương trình phúc lợi xã hội cho những cư dân dễ bị tổn thương.

Nhận được nhiều sự ủng hộ và rất thuận lợi trong khu vực bầu cử của mình, ông đã phục vụ thêm nhiệm kỳ 4 năm với tư cách Thị trưởng Seongnam cho đến năm 2018, mặc dù ông cũng tranh cử tổng thống vào năm 2017, tuy nhiên thời điểm đó, đối thủ của ông là Moon Jae-in đã giành chiến thắng.

Trong chiến dịch tranh cử của mình, ông Lee đã nêu bật thế mạnh của mình trong việc tiết kiệm chi phí đồng thời cung cấp các chương trình phúc lợi, chẳng hạn như cung cấp thu nhập cơ bản phổ quát cho thanh niên, đồng phục học sinh miễn phí và chăm sóc sau sinh miễn phí. Những chương trình đổi mới này sau đó đã trở thành nền tảng của nguyên tắc chính trị quan trọng của ông Lee về thu nhập cơ bản chung cho tất cả mọi người.

Năm 2018, ông Lee Jae-myung được bầu làm Thống đốc tỉnh Gyeonggi, mặc dù ông phải đối mặt với một phiên tòa hình sự vì những cáo buộc rằng ông đã vi phạm Luật Bầu cử trong chiến dịch tranh cử của mình. Sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài một năm, ông được Tòa án Tối cao tuyên bố không có tội, điều này đã lật ngược phán quyết của tòa án cấp cao có thể đã vô hiệu hóa chức vụ Thống đốc của ông.

Ông tuyên bố tranh cử lại chức vụ tổng thống vào ngày 1/7/2021 và là người dẫn đầu trong số các ứng cử viên trong một loạt các cuộc thăm dò kể từ đó.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 3.

Một trong nhiều trường hợp làm nổi bật phong cách quản lý của Lee Jae-myung là quyết định đóng cửa các cơ sở giết mổ chó ở chợ truyền thống Moran ở Seongnam vào năm 2016.

Các cơ sở giết mổ chó từ lâu đã trở thành chủ đề của cuộc tranh luận sôi nổi, khi các ý kiến xung đột về đạo đức, quyền của động vật, và tác động môi trường cũng như về sự tồn tại của các trang trại nuôi chó để lấy thịt, khiến vấn đề này trở thành một cuộc đấu tranh kéo dài làm nhức nhối trong dư luận thành phố.

Vào năm 2016, ông Lee Jae-myung - từ một người ủng hộ quyền động vật, đã thúc đẩy việc đóng cửa sau khi ký một thỏa thuận với các chủ cửa hàng trong chợ về việc cấm bày bán và giết mổ chó sống tại chợ. Khi làm như vậy, thành phố cũng đã giúp các chủ cửa hàng thịt chó chuyển sang tham gia vào các loại hình kinh doanh khác, nhưng không đưa ra bất kỳ khoản bồi thường trực tiếp nào cho việc họ đóng cửa.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 4.

Thị trưởng Seongnam Lee Jae-myung (trái) cùng ông Moon Jae-in phát biểu trong một cuộc tranh luận trên truyền hình cho bầu cử sơ bộ của Hàn Quốc ở Seoul, vào ngày 21/3/2017. Ảnh: Korea Times

Vào tháng 3 năm ngoái, khi làn sóng Covid-19 đầu tiên xảy ra ở Hàn Quốc xuất phát từ vụ siêu lây nhiễm giữa những người theo Nhà thờ Shincheonji – nơi sinh hoạt của một giáo phái Cơ đốc giáo, ông Lee Jae-myung đã tự mình đến thăm nơi ở của người sáng lập tổ chức này là Lee Man-hee ở Gapyeong, tỉnh Gyeonggi. Lee Man-hee lúc đó chính là người đã từ chối xét nghiệm Covid-19 cũng như việc không cung cấp thông tin chính xác về những người đã tham dự các buổi họp mặt của nhà thờ để truy vết. Thống đốc Lee Jae-myung đã thuyết phục, đồng thời cũng cảnh báo thủ lĩnh giáo phái Lee Man-hee về các hành động pháp lý mà ông ta sẽ phải đối mặt vì những hành vi sai trái của mình. Sau đó, Lee Man-hee đã buộc phải sửa sai.

Năm nay, ông Lee Jae-myung có một chút mâu thuẫn với chính quyền trung ương về kế hoạch cung cấp quỹ cứu trợ thảm họa Covid-19 cho tất cả người dân tỉnh Gyeonggi. Vì kế hoạch của ông Lee Jae-myung có quy mô lớn hơn so với kế hoạch của chính phủ trung ương, vốn chỉ cung cấp viện trợ cho những người có thu nhập thấp hơn 88%, nên chính quyền tỉnh Gyeonggi đã bị phân rẽ về việc có nên thông qua kế hoạch của ông hay không và đến nay kế hoạch này vẫn đang được xem xét.

Bản thân ông Lee Jae-myung cũng tự hào về nỗ lực của mình trong việc thực hiện các dự án của chính phủ mà ông cam kết. Trong một cuộc tranh luận sơ bộ vào ngày 5/9, ông Lee nói: "Tôi đã giữ 95% lời hứa trong chiến dịch tranh cử của mình trong khi phục vụ công chúng. Tôi chỉ hứa những gì tôi có thể thực hiện và tôi đã giữ tất cả những lời hứa của mình".

"Ngay cả khi tôi có thể gặp tổn thất chính trị, tôi tin tưởng vào trí tuệ tập thể và thúc đẩy những điều đúng đắn để mang lại kết quả. Đó là phong cách của tôi", ông Lee nói.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 6.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 7.

Trong suốt thời kỳ làm Thị trưởng và Thống đốc, ông Lee Jae-myung nổi tiếng là người thẳng thắn mặc dù điều này đồng thời làm dấy lên lo ngại về khả năng "lỡ lời" nếu ông trở thành tổng thống.

Nhiều phát biểu thẳng thắn của ông được dân chúng nhớ đến, thậm chí thành… giai thoại. Chẳng hạn như, năm 2012, ông Lee Jae-myung đã tweet rằng ông đã từng muốn trở thành một giáo viên vì ông đã từng bị giáo viên "đánh quá nhiều trong thời thơ ấu của mình" khiến ông có "cảm giác ghen tị" và muốn trở thành một giáo viên để mắng trẻ em. Dòng tweet này đã trở thành mục tiêu chỉ trích của phe đối lập và những cử tri không ủng hộ ông.

Vào năm 2020, ông Lee cũng đã trao đổi thẳng thắn và có phần gay gắt với cựu nhà lập pháp bảo thủ Kim Moo-sung, người đã chỉ trích chính sách tăng trưởng kinh tế dựa trên thu nhập của Tổng thống Moon là "một con quái vật không nên sinh ra". Bác bỏ tuyên bố của Kim, ông Lee Jae-myung nói rằng "những con quái vật thực sự là những người như bạn, những người thao túng công việc nhà nước", ám chỉ vụ bê bối tham nhũng của cựu Tổng thống Park Geun-hye. Kim là Chủ tịch của Đảng Saenuri bảo thủ khi đó (tiền thân của Đảng Quyền lực Nhân dân đối lập chính hiện nay) trong chính quyền cựu Tổng thống Park.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 8.

Thống đốc Gyeonggi Lee Jae-myung trả lời các câu hỏi sau khi đến thăm dinh thự của Lee Man-hee, người sáng lập Nhà thờ Shincheonji ở huyện Gapyeong, tỉnh Gyeonggi vào ngày 2/3/2020, sau khi thủ lĩnh giáo phái từ chối xét nghiệm Covid-19 và cung cấp thông tin chính xác về các cuộc họp của nhà thờ. Ảnh: Korea Times

Các chuyên gia nói rằng, sự thẳng thắn và lời lẽ bộc trực có thể ngăn cản ông Lee Jae-myung trong việc hòa hợp giữa các phe phái trong chính quyền nếu ông đắc cử tổng thống, bởi trong chính phủ đa số là những người trung thành với Tổng thống Moon Jae-in.

Một điểm yếu khác được nhận thấy ở ông Lee là ông chưa bao giờ là một nhà lập pháp. Mặc dù có kinh nghiệm hành chính phong phú khi điều hành cả thành phố Seongnam và tỉnh Gyeonggi, nơi có 13,48 triệu dân sinh sống, nhưng ông không có kinh nghiệm tham gia vào các động lực chính trị của Quốc hội, điều mà một số chính trị gia cho là bắt buộc để trở thành tổng thống.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 9.

Những cam kết tranh cử của ông Lee dựa trên niềm tin của ông vào tầm quan trọng và giá trị của thu nhập cơ bản phổ quát. Ông đã ủng hộ chính sách này trong thời gian làm Thị trưởng và Thống đốc, thực hiện các chương trình thu nhập cơ bản khác nhau cho người dân.

Ông tìm kiếm sự tăng trưởng kinh tế và phân phối công bằng thông qua thu nhập cơ bản chung. Để hiện thực hóa lời hứa này, ông Lee muốn giới thiệu các chương trình thu nhập cơ bản cho thanh niên, nông dân và ngư dân trước tiên, sau đó mở rộng sang thu nhập phổ thông, với kế hoạch tăng dần số tiền mà chính phủ chi trả.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 10.

Thống đốc tỉnh Gyeonggi Lee Jae-myung, ứng cử viên tổng thống hàng đầu của Đảng Dân chủ tự do cầm quyền của Hàn Quốc, phát biểu trong cuộc phỏng vấn ngày 5/8 với Hankook Ilbo. Ảnh: Korea Times

Là một phần của kế hoạch này, ông Lee tìm cách liên kết thu nhập với thuế carbon. Bằng cách phân phối đồng đều doanh thu thu được từ thuế carbon cho tất cả mọi người, đa số sẽ được hưởng lợi từ kế hoạch này, trong khi chính phủ có thể lôi kéo mạnh mẽ hơn các công ty cắt giảm lượng khí thải của họ.

Tương tự, ông Lee hứa hẹn sẽ kết hợp thuế đất với thu nhập cơ bản chung. Trong đề xuất của ông, chính phủ sẽ phân phối thu nhập từ thuế đất cho tất cả người dân. Đội ngũ tranh cử của ông Lee giả định rằng ít nhất 80% người Hàn Quốc sẽ được hưởng lợi từ các kế hoạch này.

Ông cũng cam kết cung cấp ít nhất 1 triệu "căn nhà cơ bản", dùng để chỉ các đơn vị nhà cho thuê công được cung cấp với giá thấp hơn, cũng như củng cố khái niệm sở hữu đất công để chống lại nạn đầu cơ bất động sản tràn lan của Hàn Quốc thông qua sở hữu tư nhân. Sở hữu đất công có nghĩa là đất phải được hiểu là vì lợi ích công cộng, do đó cần hạn chế hoặc đình chỉ một số quyền sở hữu tư nhân để ưu tiên cho các mục đích công cộng.

Thêm vào đó, ông Lee hứa sẽ giới thiệu "các khoản vay cơ bản", cho phép người dân, bất kể tình trạng tín dụng của họ, được vay lên đến 10 triệu won (8.570 USD) với lãi suất khoảng 3%, để chặn nạn cho vay nặng lãi hoặc tín dụng đen.

Tuy nhiên, những cam kết này đã trở thành mục tiêu chỉ trích từ một số đối thủ của ông Lee, đặc biệt là về khía cạnh dân túy và về cách ông dự định tài trợ.

Lee Jae-myung – Chính trị gia nói thẳng - Ảnh 11.

Ông Lee cũng nhấn mạnh đến chủ nghĩa thực dụng liên quan đến các chính sách của Triều Tiên trong khi vẫn duy trì lập trường can dự.

Ông đề xuất nới lỏng có điều kiện các biện pháp trừng phạt đối với Bình Nhưỡng với một "điều khoản phản hồi nhanh", sẽ áp đặt lại tất cả các biện pháp trừng phạt ngay lập tức nếu Triều Tiên không tuân thủ các lời hứa phi hạt nhân hóa.

"Rất khó để đạt được một thỏa thuận lớn", ông Lee nói trong cuộc họp báo ngày 22/8, đề cập đến một món hời lớn khi Triều Tiên từ bỏ chương trình hạt nhân cùng một lúc. "Theo đuổi các thỏa thuận về phi hạt nhân hóa cùng với việc thực hiện thỏa thuận cùng lúc sẽ là hướng đi thực tế và thực dụng nhất đối với Mỹ và Triều Tiên".

Trong một cuộc họp báo khác ngày 6/9, ông Lee nói rằng ông sẽ tìm cách nối lại chương trình du lịch tới núi Geumgang ở Triều Tiên, vốn đã bị tạm dừng từ năm 2009.

Ông Lee nói: "Bắt đầu với chương trình du lịch, tôi sẽ theo đuổi sự chung sống hòa bình của hai miền Triều Tiên thông qua các chính sách thực dụng với Triều Tiên có lợi cho cả Seoul và Bình Nhưỡng.

Khi được hỏi về sự khác biệt giữa chính sách Triều Tiên của ông và Tổng thống Moon, ông nói: "Không cần phải cố ý phân biệt chính sách của tôi với của ông Moon".