Giá gạo Việt Nam tiếp tục giảm, thị trường có "diễn biến lạ", gia tăng thêm khó khăn gì?

Giá lúa gạo Việt Nam đồng loạt giảm ở cả thị trường trong nước và xuất khẩu

Cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, đến hôm nay, gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 380 giảm 50 đồng/kg dao động ở mức 7.900 - 8.000 đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 5451 giảm 100 đồng/kg dao động ở mức 8.300 - 8.400 đồng/kg; gạo nguyên liệu xuất khẩu IR 504 dao động ở mức 8.100 - 8.250 đồng/kg...

Thông tin cho hay, gạo nguyên liệu xuất khẩu CL 555 dao động ở mức 8.150 - 8.250 đồng/kg; gạo nguyên liệu OM 18 dao động ở mức 8.500 - 8.600 đồng/kg; gạo thành phẩm OM 380 dao động ở 8.800 - 9.000 đồng/kg; gạo thành phẩm IR 504 dao động ở 9.500 - 9.700 đồng/kg.

Tương tự với mặt hàng lúa, theo cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, hiện gia lúa IR 50404 (tươi) dao động ở mức 5.000 - 5.200 đồng/kg; giá lúa OM 5451 (tươi) dao động mốc 5.400 - 5.600 đồng/kg; giá lúa Đài Thơm 8 (tươi) dao động ở mốc 5.800 - 6.000 đồng/kg.

Giá lúa OM 18 (tươi) dao động ở mốc 5.800 - 6.000 đồng/kg; giá lúa Nàng Hoa 9 dao động ở mức 6.000 - 6.200 đồng/kg; giá lúa tươi OM 308 dao động ở mức 5.700 - 5.900 đồng/kg.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trên thị trường châu Á, giá gạo của các nước xuất khẩu hàng đầu cũng đồng loạt giảm 1 – 6 USD/tấn.

Giá gạo trắng thường 5% tấm của Việt Nam trong khoảng 375 – 379 USD/tấn, giảm 1 USD/tấn; gạo Jasmine từ 495 – 499 USD/tấn, giảm 1 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm đạt 440 – 465 USD/tấn.

Tại các thị trường khác, giá gạo trắng thường 5% tấm của Ấn Độ được báo giá ở mức 372 – 376 USD/tấn, giảm 3 USD/tấn; sản phẩm cùng loại của Thái Lan đạt 348 – 352 USD/tấn, giảm 4 USD/tấn và Pakistan ở mức 354 – 358 USD/tấn, giá giao dịch giảm 6 USD/tấn.

Giá gạo khó có khả năng phục hồi sớm do Ấn Độ, nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đang đặt ra mục tiêu xuất khẩu đầy tham vọng cho niên vụ 2025-2026. Theo đó, Liên đoàn các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ (IREF) đặt mục tiêu xuất khẩu 30 triệu tấn gạo trong vụ mùa bắt đầu từ tháng 10.

Giá gạo Thái Lan cũng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2017 do nhu cầu quốc tế suy yếu và sự mất giá của đồng nội tệ (baht Thái).

Nhìn chung trên thị trường, tâm lý người mua vẫn thận trọng, nhiều bên trì hoãn đặt hàng với kỳ vọng giá gạo sẽ còn giảm thêm.

Tình hình càng trở nên khó khăn bởi động thái gần đây từ các nhà nhập khẩu lớn: Philippines có thể gia hạn lệnh cấm nhập khẩu gạo thêm 60 ngày, theo Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (VITIC). Theo VITIC, Văn phòng Tổng thống Philippines hôm 29/9 cho biết, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr đã ra lệnh gia hạn lệnh cấm nhập khẩu gạo của nước này thêm 60 ngày, nhưng không nêu rõ thời điểm gia hạn.

Trước đó, ông Marcos đã ra lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo trong 60 ngày, bắt đầu từ ngày 1/9/2025, nhằm bảo vệ nông dân trong mùa thu hoạch tại lúa và kiểm soát giá gạo. Lệnh này áp dụng cho việc nhập khẩu gạo xay xát thường và xay xát kỹ, đồng thời không bao gồm các loại gạo không được sản xuất phổ biến trong nước.

Thứ trưởng Văn phòng Truyền thông Tổng thống Claire Castro phát biểu tại một cuộc họp báo rằng: "Theo chỉ thị của Tổng thống, lệnh tạm dừng nhập khẩu gạo kéo dài 2 tháng sẽ được gia hạn".

Trong khi đó, Indonesia vẫn ưu tiên chủ trương tự chủ lương thực bằng cách tập trung vào sản xuất nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu gạo.

Diễn biến này được dự báo sẽ làm gia tăng khó khăn cho các đối thủ cạnh tranh trong khu vực của Ấn Độ, bao gồm Thái Lan, Việt Nam và Pakistan, vốn đã phải đối mặt với biên lợi nhuận ngày càng mỏng.

Giải pháp nào thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và điều tiết thị trường gạo?

Thực tế, theo "Báo cáo thị trường gạo tháng 8/2025" của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa phát hành cho thấy, sản lượng gạo toàn cầu năm 2025/26 dự báo sẽ đạt 541,5 triệu tấn, trong khi thương mại gạo toàn cầu trong năm 2026 cũng dự báo sẽ đạt 62,0 triệu tấn, đều là mức cao kỷ lục.

Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo sản lượng gạo toàn cầu năm 2025/26 sẽ đạt mức cao kỷ lục 541,5 triệu tấn, tăng 0,2 triệu tấn so với dự báo một tháng trước đó, và cũng cao hơn sản lượng năm 2024/25, chủ yếu do điều chỉnh tăng dự báo về sản lượng của Nigeria và Mỹ, bù lại một phần cho điều chỉnh giảm dự báo về sản lượng của Bờ Biển Ngà, Hàn Quốc và Uzbekistan.

So với năm 2024/25, sản lượng gạo toàn cầu năm 2025/26 dự báo sẽ tăng nhẹ do sản lượng lúa tăng ở một số nước sản xuất chính, bao gồm Bangladesh, Trung Quốc và Ấn Độ, đã bù đắp phần nào cho sản lượng lúa giảm ở Brazil, Campuchia, Indonesia, Nigeria, Thái Lan, Mỹ và Việt Nam. Ấn Độ và Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục là hai quốc gia sản xuất gạo hàng đầu thế giới, chiếm hơn một nửa sản lượng gạo toàn cầu.

Ước tính về sản lượng toàn cầu năm 2024/25 được USDA điều chỉnh giảm 0,7 triệu tấn xuống còn 540,8 triệu tấn, hiện là mức sản lượng lớn thứ hai trong lịch sử được ghi nhận, trong đó Indonesia chiếm phần lớn mức điều chỉnh giảm.

Nguồn cung gạo toàn cầu năm 2025/26 được USDA dự báo đạt mức kỷ lục 728,7 triệu tấn, thấp hơn 0,2 triệu tấn so với dự báo trước đó nhưng tăng 1% so với năm trước và là năm thứ ba liên tiếp tăng. Việc điều chỉnh giảm nguồn cung chủ yếu là do hạ mức dự báo về nguồn cung của Myanmar, Lào, Nigeria, Thái Lan và Việt Nam, mặc dù nâng dự báo về nguồn cung của Ấn Độ, Liên minh châu Âu và Mỹ.

Tiêu thụ gạo toàn cầu năm 2025/26 sẽ tăng gần 0,4 triệu tấn lên mức kỷ lục 542,0 triệu tấn, chủ yếu do điều chỉnh tăng mức dự báo về tiêu thụ của Nigeria thêm 0,3 triệu tấn lên mức kỷ lục 8,4 triệu tấn. Ngược lại, dự báo tiêu thụ gạo của Indonesia, hiện là quốc gia tiêu thụ gạo lớn thứ tư thế giới, được điều chỉnh giảm 0,2 triệu tấn xuống còn 35,3 triệu tấn, chủ yếu do sự đa dạng hóa chế độ ăn uống sang các loại thực phẩm làm từ bột mì. Dự báo tiêu thụ gạo toàn cầu kỷ lục năm 2025/26 phần lớn được thúc đẩy bởi mức tiêu thụ dự kiến cao kỷ lục ở một số quốc gia tiêu thụ gạo lớn, bao gồm Bangladesh, Ấn Độ, Nigeria, Philippines, Thái Lan và Việt Nam.

Tại Việt Nam, theo số liệu hải quan tính đến ngày 15/9, Việt Nam đã xuất khẩu 6,6 triệu tấn gạo, tăng 1,5% về sản lượng; kim ngạch đạt gần 3,4 tỷ USD, giảm 17% so với cùng kỳ năm 2024.

Có thể nói, năm 2025, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiều yếu tố bất định đã tác động trực tiếp đến sự phục hồi và tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu lương thực, thực phẩm, trong đó có mặt hàng gạo.

Tại hội nghị thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu gạo và ổn định thị trường gạo mới đây, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết đến nay, chúng ta đã xuất khẩu khoảng 6,3 triệu tấn gạo (hết tháng 8), tăng 2% so với cùng kỳ. Với kế hoạch cả năm 8 triệu tấn, chỉ trong 2/3 chặng đường, chúng ta đã hoàn thành gần 80% chỉ tiêu và hoàn toàn có khả năng vượt kế hoạch. Đáng chú ý, gạo Việt Nam đã hiện diện tại nhiều thị trường truyền thống và mở rộng sang các thị trường mới như Trung Đông, châu Phi, Tây Á.

Song Bộ trưởng cũng nhận định, một số thị trường trọng điểm như Indonesia, Philippines tạm dừng nhập khẩu trong một thời gian đã tạo áp lực lên giá gạo và tiêu thụ. Nhưng về tổng thể, đầu ra của gạo Việt Nam vẫn được duy trì ổn định và nhu cầu nhập khẩu ở nhiều thị trường sẽ quay trở lại vào dịp cuối năm.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh tuyệt đối không được chủ quan, phải đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị hạt gạo Việt, đồng thời củng cố thương hiệu và chất lượng gạo Việt Nam.

Những biến động từ thị trường Philippines và Indonesia cũng như các chính sách của các đối thủ như Ấn Độ, Thái Lan... đặt ra thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội mới cho gạo Việt. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường, tận dụng tiềm năng châu Phi và Trung Quốc, đồng thời triển khai các giải pháp về sản xuất, dự trữ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nhìn chung, dù khó khăn, xuất khẩu gạo Việt Nam vẫn có dư địa tăng trưởng, nhưng đòi hỏi chiến lược dài hạn, linh hoạt và chú trọng giá trị bền vững hơn là chỉ chạy theo sản lượng.

Trong bối cảnh nhu cầu yếu và nguồn cung dồi dào, các chuyên gia cho rằng, giá gạo nhiều khả năng sẽ còn duy trì ở mức thấp. Trong giai đoạn này, nhu cầu cao từ thị trường Trung Quốc và các thị trường châu Phi như Bờ biển ngà, Ghana Senegal sẽ phần nào bù đắp sự sụt giảm từ Philippines, Indonesia... và hỗ trợ giá gạo.

Các thị trường như Nhật Bản và Mỹ cũng đang nổi lên như điểm đến tiềm năng cho gạo Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc gạo thơm có giá trị gia tăng cao. Hay ở các đô thị châu Phi, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chọn gạo chất lượng cao của Việt Nam nếu chúng ta có chiến lược quảng bá, giới thiệu tốt...

×