Đào tạo nghề cho lao động đồng bào dân tộc thiểu số ở Phú Thọ, cách giảm nghèo, tăng thu nhập "đường dài"

Đổi mới cách làm, linh hoạt mô hình đào tạo sát nhu cầu thực tiễn

Giai đoạn 2021 – 2025, toàn tỉnh Phú Thọ (tỉnh Phú Thọ hiện nay được hình thành nên từ sạu sáp nhập 3 tỉnh: Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình) đã hỗ trợ đào tạo nghề cho hơn 22.000 lượt lao động dân tộc thiểu số. Trong đó, 173 mô hình đào tạo nghề ngay tại địa phương đã được triển khai với các ngành nghề phù hợp như: trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản, sửa chữa máy nông nghiệp, mộc dân dụng, may mặc…

Điều đáng ghi nhận là cách thức đào tạo được thực hiện linh hoạt, “cầm tay chỉ việc”, học đến đâu thực hành đến đó. Nhờ vậy, sau các khóa học, nhiều lao động có thể tự thành lập tổ hợp tác sản xuất, mở xưởng kinh doanh nhỏ hoặc tham gia vào các chuỗi sản xuất tại địa phương với thu nhập ổn định từ 6 – 8 triệu đồng mỗi tháng.

Điển hình như anh Bùi Văn Luân, dân tộc Mường ở xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ, sau khi được tham gia lớp dạy nghề chăn nuôi và chế biến nông sản, đã mạnh dạn phát triển mô hình VAC kết hợp nấu rượu ngô. Với 4 lứa gà mỗi năm, quy mô hơn 1.000 con/lứa, giá bán dao động 120.000 – 140.000 đồng/kg, gia đình anh thu lãi gần 200 triệu đồng mỗi năm.

Không chỉ dừng lại ở đào tạo kỹ năng cơ bản, tỉnh Phú Thọ đang chuyển mạnh sang đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp, gắn với các ngành kinh tế mũi nhọn như du lịch cộng đồng, công nghiệp phụ trợ, chế biến nông lâm sản. Nhờ đó, tỷ lệ lao động dân tộc thiểu số qua đào tạo đã đạt khoảng 60%, trong đó 40% có chứng chỉ nghề – một bước tiến vượt bậc so với giai đoạn trước.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy công tác đào tạo nghề vùng cao vẫn gặp không ít khó khăn. Cơ sở vật chất tại một số trung tâm còn thiếu thốn, thiết bị dạy nghề chưa đồng bộ, tính ứng dụng chưa cao; nguồn kinh phí chủ yếu phụ thuộc vào các chương trình mục tiêu quốc gia nên còn hạn chế.

Trước thực trạng đó, tỉnh đã chủ động cải thiện bằng cách ưu tiên đầu tư trang thiết bị hiện đại cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khuyến khích mô hình đào tạo “học đi đôi với hành”, “cầm tay chỉ việc”, gắn đào tạo với chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm ngay tại địa phương.

Đặc biệt, tỉnh chú trọng đào tạo nghề gắn với phát triển du lịch, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ cộng đồng, tạo việc làm tại chỗ cho đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều mô hình “du lịch cộng đồng”, “nghề truyền thống gắn sinh kế bền vững” được nhân rộng, giúp người lao động vừa bảo tồn văn hóa dân tộc, vừa tăng thu nhập.

Giáo dục nghề nghiệp – mở "lối đi mới" cho thế hệ trẻ vùng cao

Thầy Lê Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Hòa Bình (phường Dân Chủ, tỉnh Phú Thọ) cho biết, hiện nhà trường có 765 học sinh, sinh viên theo học các hệ cao đẳng và trung cấp, trong đó con em đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 90%. Ngay từ khâu tuyển sinh, trường đã triển khai các chính sách ưu tiên đặc thù dành cho thí sinh là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cận nghèo, học sinh vùng đặc biệt khó khăn và các dân tộc rất ít người tại khu vực 135.

Với phương châm đào tạo gắn liền thực tiễn, nhà trường không ngừng đổi mới chương trình theo hướng “thực học - thực hành - thực nghiệp”, lấy kỹ năng nghề làm trọng tâm. Các ngành đào tạo chủ lực như Điện công nghiệp, Công nghệ ô tô, Vận hành máy thi công nền, Quản trị mạng máy tính, Hướng dẫn du lịch… đều được thiết kế sát với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, giúp sinh viên nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc ngay sau khi ra trường.

Trong năm học 2024 – 2025, trường có 230 học sinh, sinh viên tốt nghiệp, tỷ lệ đỗ đạt 92%, trong đó loại khá, giỏi chiếm 50%. Đặc biệt, hơn 70% sinh viên đã có việc làm ngay sau khi ra trường, mở ra tương lai rộng mở cho lớp trẻ người dân tộc thiểu số.

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu trên 40% lao động dân tộc thiểu số được đào tạo nghề và có việc làm ổn định, trong đó lao động nữ chiếm ít nhất 50%; mỗi năm có trên 3% lao động vùng cao chuyển dịch sang công nghiệp, dịch vụ, du lịch...

Thực tế cho thấy, ở những nơi chính quyền làm tốt công tác định hướng nghề nghiệp và đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, hiệu quả mang lại rõ rệt. Nhiều thanh niên dân tộc Mường, Dao, Tày… sau học nghề đã trở thành “hạt nhân kinh tế” tại địa phương, khởi nghiệp thành công với mô hình sản xuất, dịch vụ, du lịch cộng đồng.

Đào tạo nghề không chỉ trang bị kỹ năng mà còn mở ra cơ hội để người dân vùng cao tự tin hội nhập kinh tế, nâng cao đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

×