Chủ đề nóng

G. Márquez và văn chương “Báo chí mới”

Thứ tư, ngày 23/04/2014 07:20 AM (GMT+7)
Aa Aa+
Hoạt động làm báo của nhà văn huyền thoại García Márquez cho tờ El Espectador từ năm 1954 diễn ra theo ba hướng: phê bình phim, các bài ngắn cho mục Day to Day, và bài nhiều kỳ về các chủ đề...
Bình luận 0
Hoạt động làm báo của nhà văn huyền thoại García Márquez cho tờ El Espectador từ năm 1954 diễn ra theo ba hướng: phê bình phim, các bài ngắn cho mục Day to Day, và bài nhiều kỳ về các chủ đề từ một tay cuarơ Colombia nổi tiếng đến việc những người lính Colombia trở về từ cuộc chiến Triều Tiên đã bị chính phủ lãng quên.

Trong cả ba hướng đó, phong cách phóng sự điều tra là cực kỳ then chốt: trong khi García Márquez phát triển một không gian liên tục mở rộng cho lối viết của ông thì nó cũng buộc ông phải giới hạn về những gì phải viết.
Một phụ nữ đi ngang qua bức tranh tường tôn vinh Gabriel García Márquez ở Aracataca, Colombia,  hôm 18.4.2014, ngày nhà văn tạ thế. Ảnh: TL
Một phụ nữ đi ngang qua bức tranh tường tôn vinh Gabriel García Márquez ở Aracataca, Colombia, hôm 18.4.2014, ngày nhà văn tạ thế. Ảnh: TL

Những bài báo dài này rất giống với một thể loại pha tạp vốn mang nhiều tên gọi như “văn chương về sự kiện”, “viết văn phi-hư cấu”, và thường được đồng nhất với một lối viết gọi là Báo chí mới. Phong cách phóng sự điều tra của García Márquez kết hợp giữa tường thuật sự kiện và các kỹ thuật viết văn, và ông chủ yếu tập trung vào ngữ cảnh con người mà các sự kiện diễn ra trong đó.

Ông cũng tìm kiếm ý nghĩa bên trong ranh giới của các sự kiện. Những giới hạn về không gian và sự kiện này mang lại cho ông một khung miêu tả vững chắc, trong đó ông có thể phát triển kỹ thuật viết văn, những chủ đề, một tầm nhìn của mình về thực tại vốn vừa tôn trọng sự thật vừa cùng lúc vượt ra khỏi nó.

Những bài viết của ông cho thấy rằng ông đã di chuyển trên phương diện lý giải, chứ không phải trên phương diện tưởng tượng, để đi ra bên ngoài sự kiện nhằm tìm kiếm một khuôn mẫu ý nghĩa của con người đang nằm bên trong các sự kiện. Sự liên quan của con người bên trong các sự kiện đã đổ đầy và hoàn tất bộ khung kết cấu của sự kiện, và điều này tạo nên một khuôn mẫu tổng thể trong hầu hết các bài báo của ông.

Bài báo dài đầu tiên của García Márquez là một nghiên cứu về những kích thước của con người bên trong một sự kiện bi thảm trong bài Đánh giá và tái dựng thảm hoạ ở Antioquia. Bài này được chia làm ba kỳ đăng từ ngày 2 – 4.8.1954. Dự án đầu tiên vào thể loại phóng sự điều tra này đã tạo ra một khuôn mẫu mà tác giả của nó hầu như sẽ đi theo trong phong cách viết báo và tiểu thuyết của mình: một sự xét lại trong đó ông nghiên cứu một sự kiện đã xảy ra và đã được chính quyền và báo chí “lý giải”.

Thường thì ông sẽ phải đối mặt với sự lý giải chính thức mà rốt cục ông sẽ đưa ra quan điểm đối lập và lật ngược lại trong bài viết của mình. Pedro Solera mô tả giai đoạn quyết định này trong sự nghiệp của García Márquez rằng:

Giấy tờ sẽ được chuyển đến cho García Márquez khi ông bắt đầu được giao nhiệm vụ tiến hành công việc nhàm chán là tường thuật lại điều mà, về nguyên tắc, đã được bàn thảo hết rồi. Sau khi đến Medellín, ông gần như sắp sửa quay về và quên sạch nhiệm vụ được giao. Câu chuyện của ông hẳn sẽ rất khác. Quả thật ông đã không làm công việc được giao mà trái lại ông trở về với một bài báo của mình mà những đặc điểm chính đã được nói rõ trên nhan đề – sự Đánh giá và Tái dựng – và điều đó hẳn đã thu hút sự quan tâm của các nhà biên tập của tờ báo.
Hoàng Phú Phương (Theo The Cambridge Companion to Gabriel García Márquez của Robert L. Sims) (Hoàng Phú Phương (Theo The Cambridge Companion to Gabriel García Márquez của Robert L. Sims))
Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem