Chủ đề nóng

Một thập kỷ đường sắt Cát Linh – Hà Nội với 3 đời Bộ trưởng, đợi chờ có hạnh phúc!

Thế Anh Thứ ba, ngày 22/12/2020 19:24 PM (GMT+7)
Aa Aa+
Cách đây 10 năm, dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông được khởi công xây dựng trong niềm vui của người dân Thủ Đô, bởi đây là dự án đường sắt đô thị đầu tiên của Việt Nam với vai trò là phương thức vận tải công cộng.
Bình luận 0

Lỡ hẹn 3 đời Bộ trưởng?

Còn nhớ! sáng 10/10/2011, ông Đinh La Thăng khi ấy đang ngồi "ghế nóng" Bộ trưởng Bộ GTVT là người đã phát lệnh khởi công dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội) tại Ba La, quận Hà Đông, TP Hà Nội.

Một thập kỷ đường sắt Cát Linh – Hà Nội với 3 đời Bộ trưởng, đợi chờ có hạnh phúc! - Ảnh 1.

Đường sắt Cát Linh - Hà Đông chậm tiến độ, đội vốn

Lễ phát động khởi công này đánh dấu mốc lịch sử đối với Thủ Đô Hà Nội và ngành giao thông, bởi dự án được kỳ vọng sẽ giúp TP Hà Nội phát triển tiến tới hạ tầng giao thông thông minh thân thiện với người dân.

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông có tổng chiều dài là 13,08 km chạy qua địa bàn các quận Đống Đa, Thanh Xuân, Từ Liêm và Hà Đông của TP Hà Nội, được Bộ GTVT giao Ban Quản lý Dự án Đường sắt làm đại diện chủ đầu tư.

Tổng mức đầu tư của dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông ban đầu là 8.770 tỷ đồng (tương đương gần 553 triệu USD); trong đó vốn vay tín dụng ưu đãi của Chính phủ Trung Quốc là 1,2 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 169 triệu USD); vốn vay ưu đãi bên mua là 250 triệu USD và vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam là hơn 2.100 tỷ đồng.

Toàn tuyến đi trên cao và chủ yếu chạy trên dải phân cách giữa 2 làn đường bộ thuộc trục đường Hào Nam và đường Nguyễn Trãi; điểm khởi đầu là ga Cát Linh (Q. Đống Đa), điểm kết thúc tại ga Yên Nghĩa (Q. Hà Đông) gồm 12 ga đón tiễn khách (Cát Linh - La Thành - Thái Hà - Láng - Đại học Quốc gia - Vành đai III - Thanh Xuân III - Bến xe Hà Đông - Hà Đông - La Khê - Văn Khê - Bến xe Hà Đông mới) và khu Depo (trung tâm điều hành tuyến) tại phường Phú Lương, Q. Hà Đông. Dự kiến Dự án chính thức đưa vào khai thác, sử dụng vào năm 2015.

Mục tiêu Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông sau khi hoàn thành sẽ đóng vai trò nòng cốt cho giao thông công cộng, cùng với mạng lưới xe buýt nhanh sẽ giải quyết cơ bản vấn đề tắc nghẽn giao thông tại Thủ đô Hà Nội và phấn đấu đạt mục tiêu giao thông công cộng đáp ứng được 35 - 45% nhu cầu đi lại của nhân dân Thủ đô.

Tuy nhiên, trái ngược với tất cả những dự kiến trước đó, đường sắt Cát Linh – Hà Đông đã qua 1 thập kỷ với 3 đời Bộ trưởng Bộ GTVT gồm: Ông Đinh La Thăng; Ông Trương Quang Nghĩa; Ông Nguyễn Văn Thể vẫn nhiều lần chậm tiến độ, đội vốn "khủng" và vẫn lỡ hẹn ngày vận hành. Đến nay, dự án vẫn chỉ dừng lại ở bước chạy tàu Cát Linh – Hà Đông thử nghiệm đánh giá an toàn mà không rõ ngày vận hành khai thác thương mại?

Chậm tiến độ, đội vốn

Dưới thời, ông Đinh La Thăng còn làm Bộ trưởng Bộ GTVT, ông đã kiên quyết chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ dự án, thậm chí trảm "tướng" vì để xảy ra nhiều sai sót liên quan đến đường sắt Cát Linh – Hà Đông. Điển hình, Bộ trưởng Đinh La Thăng quyết định đình chỉ chức vụ Cục trưởng Đường sắt của ông Nguyễn Hữu Thắng vì những phát ngôn liên quan dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông.

Những phát ngôn của ông Thắng bị cho là không đúng và thiếu trách nhiệm về dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng uy tín của ngành GTVT. Tuy nhiên, dự án vẫn chậm tiến độ không hoàn thành theo đúng kế hoạch.

Tiếp đó, tới thời Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa, dù rất nỗ lực chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông nhưng dự án vẫn bị chậm. Thời điểm đó, dự án cũng chỉ dừng ở giai đoạn đưa bốn chiếc đầu máy, toa xe thuộc dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông về Việt Nam.

Thế nhưng, dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông chậm tiến độ đội vốn khủng mà vẫn chưa thể rõ ngày vận hành chính thức. Năm 2019, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã chỉ ra rõ nguyên nhân khiến dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bị chậm tiến độ và đội vốn "khủng".

Khi đó, ông Trần Hải Đông, Trưởng đoàn kiểm toán dự án đường sắt trên cao (chuyên ngành 5 KTNN) thông tin tới báo chí về vấn đề đội vốn, dự án Cát Linh – Hà Đông được điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư ban đầu tư 8.770 tỷ lên 18.000 tỷ đồng (tăng 9.231 tỷ đồng, tương đương trên 205%).

Nguyên nhân là do quá trình lập dự án chưa nghiên cứu kỹ so sánh kỹ thuật và lựa chọn dẫn đến trong quá trình thay đổi phương án, làm tăng chi phí; bổ sung khối lượng di chuyển các công trình hạ tầng kỹ thuật ra khỏi chỉ giới mặt bằng khu nhà ga; bàn giao mặt bằng chậm và tiến độ thực hiện kéo dài, dẫn đến chi phí nhân công vật liệu tăng cao. Ngoài ra, trong quá trình lập phê duyệt dự án đầu tư vẫn còn một số tồn tại.

Thứ nhất, khi dự án tăng vốn thêm hơn 10.000 tỷ đồng, chủ đầu tư chưa báo cáo Chính phủ để xem xét báo cáo xin chủ trương của Quốc hội về vấn đề này, do liên quan đến vấn đề nợ công.

Thứ hai, khi phân tích tính kinh tế của dự án, chủ đầu tư chưa xem xét về chi phí vận hành vốn chiếm tỷ trọng lớn trong giai đoạn khai thác, dẫn đến việc đánh giá về hiệu quả kinh tế không chính xác. Và thực tế ngay từ ban đầu đã báo lỗ.

Thứ ba, tổng mức đầu tư điều chỉnh có một số chi phí thiết bị,  đào tạo hay hạng mục khác cơ sở chưa đầy đủ, KTNN đã đề nghị bổ sung.

Thứ tư, về việc phê duyệt điều chỉnh cơ cấu tổng mức đầu tư thì có bổ sung trả nợ gốc của phần vay lại của phần vay bổ sung, khi chưa có quyết định đã tăng thêm 400 tỷ đồng.

Về tiến độ dự án, ông Trần Hải Đông cho hay, ban đầu dự án dự kiến thi công từ 2008 đến 11/2013 là xong, tuy nhiên sau đó khi ký hợp đồng EPC thì thời gian thực hiện trong 48 tháng, tức 4 năm kể từ 2010. Song, từ đó đến giờ vẫn chưa xong, qua rất nhiều lần điều chỉnh đến giờ vẫn chưa đưa vào khai thác sử dụng được.

Tiếp sau đó là đương kim Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể, nhưng dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông vẫn không thể hoàn thành với nhiều lời hứa của Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể và đến nay đã 8 lần lỡ hẹn vẫn ở giai đoạn vận hành thử nghiệm đánh giá an toàn.

Liệu rằng, dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông lỡ hẹn lần thứ 9 hay không? đó là những băn khoăn mà nhiều người dân Hà Nội và các chuyên gia đặt ra câu hỏi.

Một thập kỷ đường sắt Cát Linh – Hà Nội với 3 đời Bộ trưởng, đợi chờ có hạnh phúc! - Ảnh 3.

Chờ đợi đường sắt Cát Linh - Hà Đông đã 8 lần lỡ hẹn

Chờ đợi có hạnh phúc!

Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 14 vào tháng 11/2020, nhiều Đại biểu Quốc hội đưa ra kiến nghị về dự án đường sắt tại Hà Nội, Cơ quan có thẩm quyền cần khẩn trương tổng kết, đúc rút kinh nghiệm để các dự án đường sắt đô thị sau không lặp lại vấn đề này.

Riêng đường sắt Cát Linh - Hà Đông, đề nghị Quốc hội, Chính phủ "tháo gỡ các vướng mắc để cuối năm nay vận hành, không để lỡ hẹn lần thứ 9, không để kéo quá dài gây bức xúc dư luận.

Báo cáo Thủ tướng về tiến độ hoàn thành dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể cho biết, sẽ phấn đấu trong tháng 12, dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông sẽ hoàn thành nghiệm thu có điều kiện.

"Đặc biệt, cam kết sẽ cố gắng tối đa để đưa dự án vào vận hành thương mại trước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII" Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cam kết.

Hiện dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông đang tiến hành chạy thử nghiệm đánh giá an toàn trong 20 ngày từ ngày 12/12, sau khi hoàn thành đánh giá các tiêu chí. Nếu đảm đảo chất lượng theo đúng kết của của Tư vấn Pháp và các cơ quan chức năng thì dự án sẽ chính thức vận hành quý I/2021. Vậy liệu, rằng sau 1 thập kỷ chờ đợi, người dân Hà Nội có được hạnh phúc khi chính thức nhìn thấy tàu Cát Linh – Hà Đông vận hành thương mại.

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem