Chủ đề nóng

"Se sẽ chứ 2021": Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau

Hà Thúy Phương (Ảnh: Dũng Phạm) Thứ hai, ngày 19/04/2021 15:01 PM (GMT+7)
Aa Aa+
Tuần thơ "Se sẽ chứ 2021" diễn ra từ 12 - 19/4 tại Hà Nội, Hải Phòng, Hội An, TP. Hồ Chí Minh.
Bình luận 0

"Se sẽ 2021" với những vần thơ Lưu Quang Vũ được cất lên từ nhiều thứ tiếng.

Thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được chuyển thể thành 20 ngôn ngữ khác nhau

Trải qua 3 mùa tổ chức, năm nay "Se sẽ chứ" đã trao quyền tổ chức vào tay công chúng yêu thi ca. Không chỉ riêng Hà Nội, "Se sẽ chứ 2021" đã có mặt tại Hải Phòng, Sài Gòn, Hội An với những hình thức đa dạng. Mỗi điểm thơ đều là một cá tính riêng biệt với cách thể hiện tình yêu cho thi ca độc đáo. Lần đầu tiên, tác phẩm "Mây trắng của đời tôi" của nhà thơ Lưu Quang Vũ được chuyển thể thành 20 ngôn ngữ và góp giọng bởi những người yêu thi ca từ các dân tộc và các quốc gia khác nhau. 

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 2.

Một đoạn trong tác phẩm "Mây trắng của đời tôi " được chuyển thể thành 20 ngôn ngữ khác nhau.

Là điểm thơ cuối cùng tổ chức ở Hà Nội, "Se sẽ chứ 2021" tại L'Espace tựa như một tập phim ngắn, nơi công chúng được chìm đắm vào dòng hồi ức trong thời đại của Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ.

Đêm thơ tuyệt đối tối giản, không người dẫn, không lời bình, không dàn dựng thường gặp... mà đặt  khách thơ và dòng chảy êm đềm và kỳ lạ. Chảy trôi trên nền nhạc du dương và không gian gây cảm giác "bước sang một thực tại khác". Khán giả được đi qua dòng cảm xúc từ thăng hoa tới lắng đọng một cách mượt mà tự nhiên.

Giống như Lưu Quang Vũ từng viết trong "Mây trắng của đời tôi": "Vượt khỏi mình, tôi nhập với trăm phương". Đây là lần đầu tiên tác phẩm này được chuyển thể thành 20 ngôn ngữ gồm Pháp, Mông Cổ, Séc, Đức, Rwanda, Ba Tư, Tây Ban Nha, Hàn Quốc, Nhật và tiếng dân tộc H'Mông, Thái, Chăm... 

Dưới sự góp giọng từ những người bạn ngoại quốc cùng đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp, "Mây trắng đời tôi" phiên bản "nhập với trăm phương" trở thành một trong các khoảnh khắc đẹp nhất tại "Se sẽ chứ 2021". 

Từ bản dịch Việt - Anh ban đầu của dịch giả Trịnh Lữ, những khách thơ đã hết mình với công việc, tập đọc, tập hát chữ, thậm chí đã đi tìm hiểu thêm về cuộc đời, về thơ của Lưu Quang Vũ trước khi dịch thơ sang tiếng mẹ đẻ của mình.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 2.

Tác phẩm "Mây trắng của đời tôi" được đọc bằng tiếng Chăm.

Và để rồi cuối cùng, chính họ cũng đã hết sức xúc động với những gì mà thơ có thể mang lại. Vượt khỏi giới hạn về thời gian, không gian, ngôn ngữ, tinh thần thơ Lưu Quang Vũ vẫn là đóa hoa nảy nở trong lòng chúng ta giá trị tốt đẹp về sự tử tế và tình yêu vô điều kiện.

Chị Leila Bello, Hiệu trưởng một trường quốc tế tại Việt Nam, người đọc bài thơ bằng tiếng Amharic chia sẻ: "Những khoảnh khắc hôm nay thực sự rất tuyệt vời và xúc động. Chính tôi cũng đã học được rất nhiều và rất cảm động với câu chuyện mà hai cố nhà thơ đã vượt qua những khó khăn trong đời họ. Tôi đã khóc khi đọc đoạn thơ mà Vũ viết cho Quỳnh bằng tiếng mẹ đẻ của tôi. Tôi cảm thấy mình đang được tham gia vào một phần của bước chuyển lịch sử của thơ, kịch và nhạc tại Việt Nam".

Chị Leila cũng chia sẻ thêm rằng, chị rất bất ngờ và thấy may mắn khi toàn bộ phim tài liệu, thơ, và phần trò chuyện đều được chuẩn bị phụ đề tiếng Anh rất cẩn thận, điều này khiến cho các khán giả nước ngoài cũng có thể hiểu và cảm nhận được đời sống thơ ca giàu đẹp của Việt Nam.

Ngài Đại sứ Séc tại Việt Nam - Vitezslav Grepl cùng với phu nhân của mình - bà Renata Greplova cũng đã tham gia vào phần đọc thơ đặc biệt của "Se sẽ chứ". Đứng trước micro và bản dịch đoạn thơ "Mây trắng đời tôi" bằng tiếng mẹ đẻ của mình, ngài đại sứ đã bật khóc. 

Trong lá thư gửi cho BTC ngay sau chương trình, phu nhân ngài Đại sứ cũng chia sẻ: "Chúng tôi đã có được minh chứng về sức mạnh của thơ ca. Dù cho đã là 33 năm kể từ tai nạn đã cướp đi sinh mạng của hai cố nhà thơ, nhưng đọc những bài thơ của họ khiến tôi cảm thấy mình có thể mở lòng, và trân trọng vẻ đẹp của nó. Chúng tôi rất biết ơn khi được mời tham gia sự kiện này, dù cho đó là một lần phải đối mặt với nỗi đau của chính mình".

Bà Renata cũng chia sẻ thêm, sự kiện lần này gợi nhớ đến những mất mát và sự chia cách với người thân mà bà và chồng mình trải qua trong năm 2020 vì Covid-19. Có lẽ mà vì thế nên chồng bà, ngài Đại sứ Séc đã không cầm được những giọt nước mắt của mình khi ở trên sân khấu.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 3.

Ngài đại sứ Séc - Vitezslav Grepl xúc động bật khóc khi tham gia đọc tác phẩm "Mây trắng của đời tôi" bằng ngôn ngữ Séc.

Lù Văn Phái, một sinh viên người dân tộc Thái đang học tập tại Hà Nội, nhận lời tham gia với "Se sẽ chứ" cũng đã chia sẻ với chúng tôi sau chương trình: "Khi đọc những vần thơ bằng chính tiếng Thái làm em cảm thấy dễ hiểu và đồng cảm hơn với nhà thơ. 

Đặc biệt có thể mang những lời thơ, những tâm tư của nhà thơ đến với cộng đồng người Thái nói riêng và cả cộng đồng nói chung.  Em mong rằng sẽ có nhiều bài thơ của tác giả được dịch sang tiếng Thái để có thể toả nhiều hơn đến với độc giả và mong rằng những lời thơ của nhà thơ sẽ còn mãi với thời gian."

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 4.

Lù Văn Phái và anh Rohi Sajjadi, người đọc tiếng Ba Tư (từ trái sang).

"Se sẽ chứ 2021": Chuyện về những lần đầu tiên 

Cũng tại L'Espace, lần đầu tiên, những chuyện chưa từng kể về hai cố nhà thơ mây trắng được chia sẻ bởi người thân, bạn bè, đồng nghiệp cùng người mến mộ Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ.

Nhà giáo Nguyễn Quang Hòa - người bạn tri kỷ của Lưu Quang Vũ đã đọc bài thơ "Tím chân chim" do người "Mây trắng" viết cho ông nhân ngày sinh nhật 30 tuổi. Tác phẩm chưa từng được in trên bất kỳ một tài liệu nào.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 5.

Nhà giáo Nguyễn Quang Hòa chia sẻ những kỷ niệm với nhà thơ Lưu Quang Vũ.

NSND Lê Khanh là một trong những nghệ sĩ có may mắn lớn lên cùng các tác phẩm của Lưu Quang Vũ. Nữ nghệ sĩ hồi tưởng lại ngày tháng đầu tiên của Nhà hát Tuổi Trẻ và thời vàng son của sân khấu kịch - khi người ta không ngớt tán thưởng, hoà mình vào trào lưu xem kịch Lưu Quang Vũ. 

NSND Lê Khanh chia sẻ "Phần lớn mọi người đã quay đi, còn riêng chú thì ngoái lại. Dường như chú là người được chọn, chú được chọn để selfie những khoảnh khắc của đời sống. Và sau những bức ảnh hiện thực bi hài ấy, ai sẽ là người vẫn yêu, vẫn tin, vẫn hy vọng? Người đó chính là Lưu Quang Vũ".   


"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 6.

NSND Lê Khanh chia sẻ những kỷ niệm cùng cố nhà thơ Lưu Quang Vũ.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 7.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp trong buổi tổng duyệt chương trình.

Không chỉ kịch nói, thơ ca Lưu Quang Vũ cùng chất chứa những trăn trở và tình yêu dành cho cuộc sống này. Đúng như đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp nói: "Mình có thể yêu, có thể khóc, có thể hạnh phúc, có thể tìm thấy mọi câu trả lời của tuổi trưởng thành trong thơ Lưu Quang Vũ".

Cũng trong hội trường L'Espace, các bài thơ mây trắng được cất lên bởi nhiều thế hệ. Nếu như lớp trẻ Việt Anh, Phương Thảo mang tới sự mới lạ và trong trẻo thì NSƯT Đỗ Kỷ - NSND Lan Hương lại đưa khán giả đến tận cùng cảm xúc. Một lần nữa, cặp vợ chồng đặc biệt này hoá thân thành Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ để kể câu chuyện tình vừa day dứt, vừa mãnh liệt và bao dung.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 8.

NSƯT Đỗ Kỷ - NSND Lan Hương hóa thân thành Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh.


"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 9.

Bài thơ "Mẹ và Con" được chính anh Lưu Tuấn Anh - con trai thi sĩ Xuân Quỳnh đọc tại điểm thơ "Se sẽ chứ L'Espace".

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 10.

Khán giả được dẫn dắt chìm vào không gian âm nhạc lãng mạn bởi diva Mỹ Linh qua bài hát "Thuyền và biển", lấy cảm hứng từ sáng tác của nhà thơ Xuân Quỳnh.

Một điểm mới của "Se sẽ Chứ 2021" so với 4 mùa tổ chức trước là sự góp mặt của những gương mặt rất trẻ, đại diện cho một thế hệ của sự tiếp nối, sự sáng tạo và sự lan toả những giá trị đẹp đẽ của di sản thơ ca. 

Việt Anh, thành viên của nhóm Vlog 1977, đã hóa thân vào Lưu Quang Vũ trong bài thơ "Có những lúc", và đã hoàn toàn thuyết phục được khán giả tin vào nỗi niềm đau đáu của Lưu Quang Vũ với giọng đọc hoài niệm của mình. 

Phương Thảo, người điều phối dự án "Se sẽ chứ" lại khắc họa một con người đầy hy vọng tươi sáng trong thơ Lưu Quang Vũ với bài thơ "Phố ta" bằng giọng đọc trong trẻo của mình. Cùng với thơ, bài hát “Tiếng Việt”, phổ nhạc từ thơ Lưu Quang Vũ cũng vang lên trong hội trường "Se sẽ chứ" L'Espace qua giọng ca trẻ Tuyết Anh. Khoảnh khắc ấy là chất xúc tác dịu dàng để tình yêu thơ văn, tình yêu tiếng Việt nảy nở trong lòng công chúng.

"Se sẽ 2021" - Khi thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh được cất lên bằng 20 ngôn ngữ khác nhau - Ảnh 11.

Việt Anh (Vlog 1977) đang đọc bài thơ "Có những lúc" (Lưu Quang Vũ).

"Se sẽ chứ" đã đồng loạt được tổ chức tại nhiều thành phố trên cả nước. Không chỉ là dịp để tưởng nhớ hai người thơ "Mây trắng, "Se sẽ chứ" đã đem tới cho công chúng một cái cớ hoàn hảo, để mọi người có lý do chậm lại đi tìm tình yêu nghệ thuật trân quý bên trong chính mình. 

Và như đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã chia sẻ ở phần cuối của lễ sinh nhật đặc biệt nhất tháng 4: "Thơ là để hàn gắn, thơ sẽ chữa lành. Xin chúng ta đừng mắng thơ và xin những nhà thơ đừng mắng nhau".

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem